Panamá

3 opeenvolgende maanden. Dat is de maximum tijd die je als Belgische toerist in Panama mag blijven. Als je langer wil blijven moet je even de grens oversteken en gaat opnieuw een periode van drie maanden van start.

Wij kwamen op 17 november aan in Panama. Tijdens onze reis hiernaartoe kregen we een bericht van onze vrienden Blowing Bubbles dat zij graag naar Bocas del Toro zouden gaan. Onze Amerikaanse vrienden Joel en Kate wonen daar en gezien het Kate’s verjaardag was tijdens dezelfde week als Thanksgiving waren er verschillende feestjes en muziekoptredens voorzien die week. En omdat we af en toe best wat lastvan FOMO (Fear of Missing Out) hebben was het snel beslist dat we zouden meegaan. En zo vertrokken we enkele dagen later alweer, naar Bocas.

De zee was vrij heftig, en bovendien regende het vrijwel de hele tijd en het was niet evident om een droog plekje te vinden tijdens het varen. De stroming tegen zorgde ervoor dat we amper vooruit kwamen. Onze vrienden van de Blowing Bubbles varen in een catamaran en deze boot is helemaal niet geschikt voor dit weertype. Toen ze bovendien merkten ze dat ze ergens water binnen kregen, maar konden niet direct vinden langs waar. En dus besloten ze rechtsomkeert te maken. Gezien we van het principe ’samen uit, samen thuis’ zijn, besloten we mee terug te varen. Tenslotte wil je je vrienden niet in de steek laten mocht dat binnenkomende water echt een probleem vormen..

Onderweg terug naar Linton Bay werd al snel beslist dat we er een roadtrip van zouden maken. We zijn duidelijk niet de enigen die last hebben van FOMO 😉. Het was een gelegenheid om meer te zien van het binnenland van Panama. We reden eerst tot Panama city om daarna over de Panamericana door de bergen opnieuw aan de kust te komen. Dat deden we in twee dagen. Soms moet je er wat voor over hebben om ergens te zijn.

We werden met open armen ontvangen. We mochten zelfs als allereersten in het huis verblijven wat Kate en Joel net gekocht hadden en waarvan ze die ochtend de sleutel ontvangen hadden. Zij zelf logeerden in een huis iets verderop waar ze al een aantal maanden aan het homesitten waren.

Kate en Joel zijn muzikanten, en dus maakten we kennis met hun vrienden, die meestal ook muzikanten zijn.

We mochten een aantal optredens en ook hun housewarming meemaken op Thanksgiving waarbij ze een traditioneel Amerikaans menu hadden voorzien. De traditionele kalkoen, met double cream puree en bosbessen met sinaasappel smaakten voortreffelijk. De mannen haalden al gauw muziekinstrumenten boven. De vrouwen keken naar een traditionele football wedstrijd. Een beetje zoals in België hele families naar De Ronde kijken op Pasen.

Tussen al dat feestgedruis door gingen we natuurlijk ook duiken, samen met onze andere Amerikaanse vrienden, Dave en Rhonda, die in dezelfde buurt wonen. Hoewel we telkens overdag doken leek het bij momenten een nachtduik in de Oosterschelde.  Ondanks dat slechte zicht blijft het prachtig om te doen.

Het was de bedoeling om hierna naar Cuba te varen.  Cuba was al getroffen door extreme armoede en we hadden al een aantal goederen opgeslagen om er aan de lokale bevolking uit te delen. (Bloem, rijst, suiker, aspirine…) Helaas heeft de inval van USA in Venezuela ervoor gezorgd dat er in Cuba nog minder invoer van goederen is. Zo hoorden we al snel dat er geen diesel meer te verkrijgen is op het eiland. Onder deze omstandigheden wil je niet de toerist gaan uithangen in een land en de lokale bevolking ’beroven’ van het weinige eten dat ze zelf hebben.

En dan was er nóg een jarige : Jean-Marc. We maakten er een Belgische middag van met Stoofvlees met aardappeltjes uit de oven en zelfgemaakte mayonaise. Wat een luxe om op een Amerikaans fornuis te koken.  Het leven moet niet altijd ingewikkeld zijn.

Terug op de boot (na twee dagen reizen door berg en dal) bereidden we ons stilaan voor op het eindejaar. En dan kregen we op een avond plots telefoon van Bram, een oud-collega van Bart die we inmiddels al meer dan drie jaar niet gezien hadden. Hij was voor zijn job in Panama city. Hij zag het zitten om tijdens het weekend een taxi te nemen door de bergen, en dan een taxiboot, om gedurende iets meer dan 24 uur op bezoek te komen. Super plezant om samen naar de Cayo Hollandeses in de San Blas te varen en bij te praten.

Samen met een 4 Franse paren, en Jean-Marc en Karen besloten we op Kerstdag een bbq te houden op Miriediadup. We mochten daar de ’infrastructuur’ van Prado en Christine gebruiken. Prado en Christine zijn neef en nicht en wonen op dit verder onbewoonde eilandje. Zij maken handwerk – Mola’s (een typische applicatietechniek) en kralen armbandjes – dat ze verkopen aan de passerende toeristen/cruisers. Wij mochten in hun hut op hun houtvuur ons vlees grillen. Prado frituurde graag de bakbananen die we hadden meegebracht. Het is altijd erg bijzonder om van dichtbij te ervaren hoe de Guna’s leven en hoe open deze mensen zijn.  Open om hun manier van leven te delen, maar ook hoe ze zelf omgaan met mensen die anders zijn.

Prado is één van de molamakers met flink wat vrouwelijke trekjes. Dit wordt gewoon geaccepteerd door de andere Guna’s. In tegendeel zelfs : in hun matriarchale samenleving wordt het als iets positiefs gezien.

Gezien Guna’s enkel binnen hun stam mogen trouwen, zijn er best veel mensen met genetische afwijkingen, vooral het aantal mensen met albinisme valt op. Men kijkt deze mensen niet na of sluiten hen niet uit. In tegendeel : deze ’hijos de la luna’ hebben eerder aanzien en het wordt als een voorrecht gezien als je zo iemand in je gezin hebt.

Het mooiste blijven de kinderen die groot en klein allemaal samen spelen. Altijd vrolijk. Het is hartverwarmend je het eiland nadert en je ze van tussen de palmbomen ziet aan komen lopen, blij omdat je er bent. Dushi is alweer de verbindende factor hier : de mensen en kinderen spreken je aan over hem, en omdat hij elke dag minstens 2 keer moet uitgelaten worden gaan we regelmatig terug op dezelfde plek wandelen als we ergens voor anker liggen. Dat maakt dat je de lokale bevolking sneller leert kennen.

Oud- en nieuwjaar vieren we hier ook. Op oudejaar verzamelen een 200-tal cruisers in het restaurant van Ibin. Hij zorgt samen met verschillende familieleden en dorpsgenoten voor een gigantisch buffet. Er staat ceviche, kreeft, vis, kip, groenten en fruit op het menu. Geen sinecure als je weet hoe de mensen het hier zo goed als zonder electische voorzieningen en supermarkten in de buurt moeten doen.

Omdat ons kerstfeest bij Prado ons zo goed is bevallen, doen we dat met nieuwjaar nog eens over.

Het is alweer met een klein hartje afscheid nemen, maar we hadden beloofd om als linehandler onze vrienden door het Panamakanaal te helpen. (Zie vorige blog)

Na die doortocht hebben we  de gelegenheid om enkele uren in het oude gedeelte van Panama City door te brengen voor we met de taxi terugkeren naar onze boot in Panamarina. De oude stad is gezellig en in schril contrast met het moderne zakelijke deel van de stad.

En dan is het zover. Omdat onze 3 maanden er bijna opzitten én er een gunstig weervenster aan komt maken we de boot vertrekkensklaar en zetten we dus koers naar San Andres en Providencia. Deze eilanden behoren tot Colombia maar liggen voor de kust van Nicaragua.

De planning van de werking van het Panama kanaal is een huzarenstukje : time is money en dit kanaal moet zijn geld opbrengen.

Voor een oversteek met een catamaran als de Blowing Bubbles betaal je al snel 3800 dollars. Als je een agent gebruikt om alle formaliteiten in orde te krijgen kost dat nog eens 800 dollars.

We zouden zondagmiddag om 14:30 een advisor aan boord krijgen en dus gooiden we om 13:45 de touwen los in de marina van Shelter Bay. In de baai zien we een andere catamaran, net zoals wij gewapend met vier grote rode stootkussens. Dat is dus de boot die samen met ons door het kanaal gaat. Zij weten ons te zeggen dat de advisor pas om 16:00 zal komen.

We zien inderdaad rond die tijd een Pilotboat onze kant uitvaren.
We krijgen een briefing zodat we allemaal weten wat er te gebeuren staat. De bedoeling is dat de andere catamaran, die wat kleiner is, tegen ons zal worden bevestigd en dat we samen door de drie sluizen gaan. We gaan telkens door lange lijnen die van boven op de sluismuur naar beneden worden gegooid, in het midden van de sluis gehouden worden. We moeten een hoogte van totaal 26 meter stijgen en ook weer dalen.

Op het moment dat de 2 boten vrijwel aan elkaar bevestigd zijn roept de advisor echter plots dat we het anders gaan doen. Blijkbaar is de

bemanning van de andere boot volledig zonder ervaring en wordt dit systeem een gevaarlijke bedoening.

Er wordt voor gekozen dat wij de boot telkens tegen sluismuur manoeuvreren en dat de andere boot dan tegen ons aan komt liggen. Het komt erop neer dat zowat alle werk bij ons aan boord gebeurt. Zo midden in een manoeuvre veranderen van strategie veroorzaakt verwarring. Maar oef, alles verloopt uiteindelijk goed.

Als we uit de laatste sluis komen is het al donker en er wordt ons meegedeeld dat we vanavond nog het grootste stuk van de afstand op het kanaal gaan afleggen. Jammer eigenlijk, want in het pikkedonker zien we niet veel meer dan de heldere sterrenhemel en de verlichting op de talrijke boeien. We missen dus het uitzicht over het Gatun meer en zijn krokodillen.

Het is al over 22:00 als de advisor ons ter hoogte van Gamboa naar een grote boei begeleidt, onze plaats waar we gaan overnachten. Er wordt een touw van de boeg en een van de spiegel over de boei gelegd. Daarna gaat er ook een touw van het midden van de boot over de boei en liggen we muurvast. Het is een nieuwe techniek voor ieder van ons, maar gelukkig is het er eentje die werkt! De advisor wordt opgehaald door een pilotboat, en we gaan na een glaasje samen de nacht in.

Dag 2
We zijn allemaal vroeg wakker en wachten geduldig op de nieuwe advisor. Na het ontbijt, het loopt inmiddels tegen 9 uur, belt Jean-Marc de planningsdienst op. We horen hem zeggen :”6 uur? Maar we zijn hier al sinds gisteravond, en jullie collega zei dat we dan als eerste vanmorgen… ok, we bellen binnen een uur terug”.
Helaas horen we een uur later de bevestiging dat we pas om 16:00 uur – dat is gelukkig al 2 uur winst – een advisor aan boord gaan krijgen, dat er voordien niemand beschikbaar is.
Met lede ogen zien we een aantal cargo’s de sluis in- of uitvaren. En ook onze ”buddyboot” van daags voordien en een ander jacht varen enkele uren later de sluis in. Niet eerlijk, maar niets aan te veranderen.
We verdoen onze tijd met wat rondhangen en babbelen en alweer een lekkere maaltijd. We brengen wat laatste quality time door met onze vrienden. En gelukkig zien we iets over 16:00 een loodsboot komen aanvaren.

W

We gooien de touwen los en varen de drie laatste sluizen tegemoet. We varen door het smalste stuk van het kanaal : het deel dat uit de bergen is uitgehouwen. Deze keer moeten we geen rekening houden met een ander jacht, alleen met de gigantische cargo die samen met ons de sluis in moet. Chapeau voor de kapitein, die heeft geen meter speling tussen de sluismuur en zijn schip! Gelukkig helpt Bart een handje en doet die teken wanneer de cargo moet stoppen. (De grapjas) In de sluizen staat 6 knopen stroming, door al het water wat die cargo verzet. Dat maakt het toch weer spannend!

Vier uur later, het is intussen alweer pikdonker, gooien we het anker. Blowing Bubbles en zijn bemanning kunnen aan een heel nieuw hoofdstuk van hun reis beginnen. En wij kunnen “Het kanaal” afvinken van onze bucketlist!

Het dondert de ochtend dat we uit Curaçao willen vertrekken. We zijn inmiddels alweer sinds eind mei op het eiland, en als niet-Nederlander, Amerikaan of Canadees mag je maximum 90 kalenderdagen per jaar op het eiland blijven. Omdat het orkaanseizoen 2024 zo vroeg was begonnen met meteen een heftige orkaan, Beryl, zijn de meeste boten  dit jaar vrij vroeg naar hier gekomen. Het is dus van aan het begin lekker druk in het Spaanse Water.

De eerste maand brengen we door in een huisje, omwille van Bart’s gebroken voet. Via onze vrienden Jean-Marc en Karen van de Blowing Bubbles kunnen we een appartementje huren wat uitgeeft op het Spaanse Water. Er is zelfs een aanlegsteiger voor onze dinghy. Maeva ligt gedurende deze maand veilig aan een mooringboei van onze vrienden Ton en Dominique. De kiné woont ook langs het Spaanse Water. Daar kunnen we met het bootje naartoe!

De eigenaar van het appartement is een Belg die hier al 20 jaar woont, en dankzij zijn vriendelijke onthaal voelen we ons er snel thuis. We worden uitgenodigd voor een bbq en op mijn beurt maak ik eens Vol au vent voor het hele gezelschap, zijn ouders wonen inmiddels ook op het eiland. Sheda, de vrouw des huizes, is een aandachtige leerling als ik haar toon hoe je bearnaise maakt!

Het duurt niet lang eer Bart zich eerst met één en dan zonder kruk verplaatst. Gelukkig maar.

En zo verhuizen we eind juni terug naar de boot en beginnen ook al snel terug met duiken. Op beperkte diepte eerst, max 10 meter diep, omwille van Bart’s voet. Er is immers een mogelijkheid dat er zich bellen vormen in het nieuwe weefsel. Dat geeft niet alleen een blijvende poreusheid, het verhoogt ook de kans op decompressieziekte.

Net zoals twee seizoenen geleden wordt er een ”full moon dinghy float” georganiseerd. Het wordt een spontaan feestje als blijkt dat een van de dinghy’s een echte dj’set mee heeft gebracht, met drijvende dansvloer en laserlicht. Alleen zeilers weten hoe je dit soort feestjes kan bouwen!

Als onze vrienden voor een kleine week naar Fuikbaai varen, gaan we mee. Fuikbaai is voor ons zowat een synoniem voor bbq-en en/of kampvuren maken op het strand. Overdag brengen we heel wat tijd door onder water. Wat moet een mens meer hebben? We gaan zowel samen met onze vrienden, als onder ons tweetjes duiken. We doen nachtduiken. Mijn camera doet overuren. Ik krijg extra instructies over onderwaterfotografie en laat me de complimenten over de resultaten welgevallen.

Op 2 juli viert het eiland zijn onafhankelijkheid. Op de ’Dia del bandero’ gaan we in groep naar de stad waar we genieten van een life optreden met danseressen.  Ook op straat dragen de mensen trots kleren in de kleuren geel en blauw, de kleuren van hun vlag.

We gaan samen met onze vrienden op uitstap naar de westkant van het eiland. We zijn met vier boten en genieten van samen duiken en samen eten. Mega gezellig zo samen! We merken helaas dat langs deze kant van het eiland de koralen inmiddels ernstig ziek zijn. Als je weet dat het tot 5000 jaar kan duren tot koraal de omvang heeft zoals we ze hier twee jaar geleden leerden kennen begrijp je de ernst van de situatie. We blijven met een wrang gevoel achter.

We proberen er zoveel mogelijk van te genieten en duiken inmiddels vrijwel dagelijks, soms 2 keer per dag. Dat blijkt niet alleen een fijn tijdverdrijf te zijn, het blijkt ook de ideale revalidatie voor Bart’s voet.

We krijgen de gelegenheid om samen met zes vrienden mee te gaan duiken naar het oosten van het eiland. Daar is het koraal  nog duidelijk wél in goede staat . Deze kant van het eiland is ook gekend voor de grotere vissen die er zitten.  We doen er twee duiken. Tijdens de eerste wordt Jean Marc bij het jagen op koraalduivel gestoken door een exemplaar. Het gaat mis als de rubber van de speer breekt en hij een grote klepper wil in de zookeeper steken. Hij krijgt op 5 plaatsen een giftige stekel in zijn hand. De hand zwelt en doet ontzettend veel zeer, een 9,5/10zegt hij. Hij probeert zo goed en zo kwaad mogelijk het gif uit zijn hand te zuigen. Bij gebrek aan warm water, steken we zijn hand in zo heet mogelijke koffie, zodat het gif zo veel mogelijk kan worden afgebroken door de warmte. Je moet creatief zijn als dit soort ongelukken gebeurt terwijl je op zee zit! De hand is ontzettend gezwollen, maar toch gaat Jean-Marc mee voor de tweede duik.

En dan zie ik plots twee baby haaitjes zwemmen, jonge rifhaaien. Terwijl ik de rest van de groep verwittig, zwemt één van de twee weg. Om de andere niet te storen houden we afstand. Ik maak wat foto’s en Max maakt een filmpje. Het is prachtig om zien!

Zoals gepland ben ik eind augustus voor drie weken in België. Ik breng er zoveel mogelijk tijd door met mijn kinderen, de familie en vrienden. Ik ga mee naar Nieuwpoort en logeer er op de Lasaro,  en logeer er bij Hilde en Werner, die drie jaar terug samen met ons de oceaan zijn overgestoken.

Mijn timing is perfect. Ik ben er net op het moment dat ponton F en G er samen een pontonfeest hebben. Ik ga ook op bezoek naar ons eigen oude ponton en zie er onze oude buren, praat bij, voor zoverre dat nodig is, want het blijkt dat onze blog aandachtig gevolgd wordt.

Ik grijp de gelegenheid om samen met Inez een dagje mee te gaan naar Amsterdam, waar Emma moet zijn voor haar werk. Ik heb er afgesproken met Tomas van de Extress, die we zowat drie jaar geleden leerden kennen samen met Lindy, in Porto Santo, en met wie we een tijd samen zijn opgevaren. We hebben samen verschillende plezante momenten gehad. Zij zijn inmiddels al twee jaar terug in Nederland. Tomas stelt ons trots zijn zoontje Noud voor! Wat een heerlijk ventje is dat!

Ik ben nog in België als mijn schoonzus Hilde overlijdt. Natuurlijk verzet ik mijn terugvlucht om samen met de familie en haar vrienden mee afscheid te nemen van haar. Het voelt onwezenlijk dat ze er niet meer is, ons Hilde De Bondt, met haar herkenbare lachje!

Op vrijdag vertrekken we naar Colombia. Ook voor de derde keer! Scheepsrecht, jawel! Het plan is om hier zeker een zestal weken te blijven. Maeva heeft wat onderhoud nodig, en terwijl dat gebeurt gaan we terug het binnenland in, om een nieuw gedeelte van dat grote land te verkennen.

We gaan donderdagavond nog een laatste keer eten, samen met de eigenaars van The great Dane, Sophie en Sven afkomstig uit Kortrijk. Zij waren de voorbije weken regelmatig onze duikbuddies. En natuurlijk mogen ook Jean-Marc en Karen niet ontbreken. Zij komen op vrijdagochtend nog een kop koffie drinken terwijl er nog wat herstellingen gebeuren aan de compressor waarmee we onze duikflessen vullen. Ze helpen ons om de Dinghy aan boord te leggen en dan is het echt tijd om uit te varen.

De beloofde wind laat op zich wachten. En dus beslissen we om de nacht te ankeren in Santa Cruz in plaats van het hele eind op motor te varen. Op een mijl of twee van deze ankerplaats worden we opgeroepen door de coastguard. Ze vragen of zelfs schip mogen gebruiken om een oefening op te doen. Even later hangt de helikopter boven ons. Ondanks dat we op hun vraag het zeil hebben opgeborgen, beslissen ze om uiteindelijk toch geen man naar beneden te sturen.  Teveel risico op beschadiging zeggen ze.

Ook de tweede dag duurt het tot de late namiddag eer er wat wind staat. Maar geduld loont. Niet alleen ivm wind : we vangen een tonijntje. Net voor het donker wordt, kan ik de filetjes in de koelkast leggen. We wisselen zoals gebruikelijk de wachten af, waarbij ik de eerste wacht heb van 21:00 tot 24:00. We schieten goed op. We varen Aruba ook deze keer voorbij. We horen op de radio dat de coastguard deze keer een vrachtschip vraagt om medewerking aan een oefening. Deze keer weigert de kapitein van het schip om mee te werken.

Het blijft de hele nacht vrij warm. Deze keer geen lange broeken nodig. Tegen de ochtend aan boomt Bart het voorzeil uit. Het grootzeil krijgt een bullet thalie.  Dit levert wat extra snelheid én wat extra rust aan boord, zonder het lawaai van klapperende zeilen.

We passeren zonder extra wind de beruchte kaap Cabo de la Vela. Deze keer gaan we hem dieper op zee voorbij en dat loont.

We krijgen land in zicht, de bergen rond Santa Marta en het Tayrona park zijn prachtig groen. En dan plots keft Dushi. We hebben de vislijn uithangen zonder de ratel aan te zetten en hij geeft duidelijk te kennen dat er iets aan hangt! Straf hoe hij dat doet! Weg halen een forse Mahi Mahi binnen, goed voor een flinke drie kilo visfilet. We kunnen maar beter snel nieuwe vrienden zoeken op de steiger om hem te delen, want anders wordt het gedurende enkele dagen een eentonig menu!

3 februari. We komen helemaal gepekeld aan in Samaná.  De Mona passage is berucht en hoewel Bart heel erg voorzichtig is in het uitkiezen van geschikte weervensters, moeten we toegeven dat het deze keer pittig was. De Oceaan en de Caribische zee komen hier in deze passage samen en dat resulteerde vandaag in golven uit verschillende richtingen. Regelmatig kwamen deze ons tot in de kuip opzoeken, wat buiten slapen bemoeilijkte. Voor het eerst in tijden hebben wij allebei ons zeilpak aangetrokken en draagt ook Dushi gedurende de hele reis netjes zijn reddingsvestje. Dat wil wat zeggen.

Maar we worden wel beloond. Als we de baai van Samaná invaren zien we in de verte een staart van een walvis boven water komen. Met onmetelijke kracht slaat hij enkele keren op het water. Wow!

Even later krijgen we ook bezoek van een school dolfijnen. Omwille van de golven blijven we in de kuip, en kunnen we ook Dushi overtuigen om bij ons te blijven.

We komen aan in Marina Puerto Bahia en worden er ”aangepakt” door de vriendelijke havenmeester Gavi en zijn crew. We kunnen alle formaliteiten gewoon in de haven doen, en dan nog in hetzelfde bureau. Lekker makkelijk. We krijgen ook het bezoek van de ”commandante de la armada”. Hij komt niet eens aan boord, maar neemt enkele foto’s van Maeva en een uurtje later mogen we de papieren ophalen in zijn bureau, wat zich ook in de marina bevindt. Al grappend zegt hij tegen Bart dat hij veronderstelt dat hij al voldoende gecontroleerd wordt, aangezien er een vrouw aan boord is.

De marina is super deluxe. Er is op het domein een hotel, er worden appartementen en villa’s verhuurd, er zijn twee restaurants en ook twee zwembaden en we mogen van alle faciliteiten gebruik maken.

De walvissen komen jaarlijks naar deze plek om te jongen en te paren tussen januari en april. Sommigen leggen 3500 mijlen af vanuit Cape Cod, Nova Scotia, Newfoundland en  Groenland om in deze baai te verzamelen. Aan het begin van de baai in januari en februari, tegen de maand maart komen ze ook dieper de baai in. Waarna ze hun jaarlijkse tocht weer verder zetten naar het noorden.

De sfeer tussen de cruisers in de marina is erg gemoedelijk. Onze Amerikaanse overburen op de steiger, Laura en Richard, vragen ons ’s anderendaags of we mee gaan boodschappen doen. Ze nemen ons mee naar de overdekte markt en de supermarkt aan de andere kant van het schiereiland. Het is een perfecte eerste kennismaking met de Dominicaanse republiek!

Hoewel het best lang rijden is van de Marina naar Punta Cana beslissen we hier onze vrienden/habitués Magali en Eric op te wachten die ons voor twee weken komen opzoeken. Ik ben van plan om met hen mee terug te vliegen als ze terugkeren naar België. Maar helaas beslist het lot er anders over. Als mijn schoonbroer Lucien overlijdt is mijn plaats thuis bij de familie.  Ook al hebben we bezoek. Midden in hun vakantie keer ik terug naar België voor een ’lang’ bezoek van 4 weken.

Maar eerst vieren we samen onze Sint Valentijn. We rijden met een huurwagen naar Las Galeras en Rincon. Prachtige stranden hier. Het ene al wat meer westers, het andere meer lokaal.

Ik ga met Magali naar de plaatselijke overdekte markt. De verkoopster herkent me van de week ervoor, en wil graag samen met ons op de foto. We worden meteen gepromoveerd tot vriendinnen

De dag erna vragen we onze permit aan voor 4 dagen Los Haitises. Dat is een nationaal park wat op twee uur varen van de marina ligt. Je kan er met de dinghy tot in de mangroven varen. Tot onze verbazing zijn er hier en daar stellingen geplaatst. Blijkt dat er regelmatig gefilmd wordt voor een ’Expeditie Robinson’

We bezoeken er enkele grotten met muurschilderingen en graveringen van de indiaanse oorspronkelijke bewoners en brengen ook een dag door in de ecolodge die er in het natuurgebied ligt. We genieten van de ongerepte natuur die we maar met een paar andere boten moeten delen. We gaan hier niet zwemmen in het groene mangrove water, maar ’s avonds horen we hele scholen vissen die met een borrelende geluid komen naar lucht happen rond de boot. Het water ziet er misschien  onaantrekkelijk uit maar zit vol leven.

Zoals gebruikelijk hebben we geprofiteerd van het bezoek om een aantal boot-spullen vanuit Europa te laten overkomen (naast de speculaas en marsepein) Een van de dingen was een touw om de kraanlijn te vervangen. Gezien het erg rustig weer is word ik in de mast gehesen om het touw boven in de mast, 20 meter hoog, te brengen. Ik neem het fototoestel mee en maak tegelijk wat mooie foto’s. Ik merk boven dat er ook een ander touw aan vervanging toe is. En zo ga ik daags erna opnieuw ’s ochtends naar boven. Ik maak van in het kraaiennest ook foto’s van de boot die naast ons ligt die we hen graag bezorgen.

Zij bezorgen ons een spectaculaire foto van de lancering van de raket met satellieten van Elon Musk boven Maeva. Hoewel het licht aan de hemel gedurende geruime tijd te zien was geweest hebben wij dit verschijnsel helaas niet zelf gezien.

We bezoeken een ecolodge in het natuurpark, een hotel waarvoor je een heel stuk de rivier moet opvaren door de mangrove heen. Na een kwartiertje stappen door de rijstvelden bereiken we het domein. Hier zijn een aantal baden aangelegd die gevoed worden door de rivier. Lekker verfrissend!

Na vier dagen varen we terug naar de marina. We genieten er van de infinitypool en eten in het restaurant van de Marina. Het contrast tussen de luxe van de Marina met de ongereptheid van het nationale park is groot, maar maakt het ook heel erg aangenaam. Als ik naar huis vertrek neemt Magali mijn rol op de afdeling catering over 😉.

Ik ben licht jaloers als ik foto’s zie van hoe ze een walvis hebben gezien vlakbij de boot. En ook als ze foto’s doorsturen van de whalewatch tour die ze samen doen.

Na mijn verblijf in België vliegt Julien, onze buurman van op de steiger in Nieuwpoort met me mee. Gezellig, zo heb ik gezelschap tijdens de toch wel lange reis. Bart haalt ons op in een gehuurde auto. Omdat er geen andere beschikbaar is, heeft de havenmeester aan één van zijn collega’s gevraagd of we zijn auto kunnen huren. Het is al donker als we nog onderweg zijn, Julien kijkt zijn ogen uit naar de rijstijl van de lokale bevolking hier. Na een stevige put in de weg, die we niet hebben kunnen vermijden, hoor ik een heel vreemd geluid. We stoppen meteen en na nazicht blijken een aantal bouten uit één van de wielen te zijn verdwenen. Dat is even geluk gehad! Het is veel te gevaarlijk om zo nog verder te rijden. Gelukkig heeft Bart tijdens mijn afwezigheid een nieuwe kameraad gevonden. Ezechiel, Kio voor de intimi, komt ons ophalen.

We varen ook met Julien naar Los Haitises. Ook hij geniet van dit prachtige natuurgebied met mangroven en grotten. Er ligt ook een andere Belgische boot, de Saudade met Sarah en Basile. Bart heeft hen vorig jaar in Curaçao ontmoet en we zagen hen al terug toen we in Sint Maarten waren. We brengen enkele avonden samen door, bij een biertje. Het zal de laatste keer zijn dat we hen onderweg tegen komen want zij steken later dit seizoen terug richting Europa over.

Op een ochtend denken we een walvis te zien. Snel springen we in de de dinghy en verwittigen we de Saudade. Samen varen we met onze dinghy’s zo goed en zo kwaad als kan dichterbij. Als we op een bepaald moment een afgeronde staart ontwaren, is het duidelijk dat dit geen walvis was, maar enkele manatees, zeekoeien.

Julien treft het niet zo met het weer. Als er enkele dagen later gedurende een aantal dagen meer wind verwacht wordt varen we voor de veiligheid terug naar de marina. We huren een auto om ook aan Julien onze favoriete stranden en wat van het binnenland van het schiereiland Samaná te tonen.

Als we een whale watch tour plannen horen we dat we mee varen op de laatste tocht die men dit seizoen doet. De zee is redelijk ontstuimig na de voorbije winderige dagen. Gelukkig hebben we gekozen voor een grotere en stabiele boot, maar toch zien we een heel aantalmensen witjeswegtrekken. Hoewel het er eerst op lijkt dat het een ‘whale-wacht-tour’ gaat worden merkt iemand toch het spuiten van een walvis op. Samen met een andere boot gaan we dichterbij. Aan de hand van de afmeting van het dier (zowat 15 meter, iets groter dan onze boot, Maeva) leidt men af dat het waarschijnlijk om een jong dier gaat : een jaarling die waarschijnlijk net is achtergelaten door zijn moeder. Het eerste jaar is hij door moederlief gezoogd geweest en heeft hij na zijn geboorte hier in de baai van Samaná,samen met haar de trektocht naar de koude wateren in het noorden en ergens in november vorig jaar de tocht weer terug naar Samaná gemaakt.  Vanaf nu zal hij dit alleen moeten doen. Elk jaar komen 20 à 30 duizend van deze giganten naar hier om te paren of te jongen. Gedurende heel deze periode gaan de dieren op dieet. Pas als ze weer in het noorden zijn kunnen ze opnieuw het juiste voedsel vinden en aansterken voor een komend paarseizoen. Het dier laat zich af en toe net onder de waterlijn zien.  Wat een ontlading als hij tot twee maal toe uit het water springt.

We zijn hier nu al een hele tijd en dankzij één van de mannen die in de marina poetswerk doet op boten, leren we ook waar we lekker artisnaal brood kunnen kopen : bij Nancy. Het platte ronde cocosbrood dat hier gebakken wordt is bijna cake!

We worden trouwens ook één van de avonden bij Ezechiel en zijn gezin thuis uitgenodigd om te gaan eten. We worden er vrijwel als koningen ontvangen. Hij maakt voor ons in zout water gekookt en daarna gefrituurd varkensvlees klaar, chicharrón, met gefrituurde bakbanaan. Het is duidelijk een bijzonder gerecht want er worden bordjes van weggebracht naar de buren en naar de twee grootmoeders.

Terwijl de mannen tussendoor even een pintje gaan drinken blijf ik samen met Yoka en de kinderen op het eten letten. Zij is kleuteronderwijzeres en vraagt honderduit over België. Ze is ontzettend blij met het zakje chocolade paaseitjes die ik mee heb gebracht en leest in Wikipedia dat België de beste chocolade ter wereld maakt. Ik heb punten gescoord, dit heeft ze nog nooit gehad.

Ook Bart maakt gebruik van de eenvoudige verbinding tussen de Dominicaanse en België en reist voor twee weken naar huis om administratieve troubles op te lossen. En dan heeft hij brute pech : hij valt op de allerlaatste avond in België van de trap. Hij besluit om ’s anderendaags ’s morgens toch zijn vlucht te nemen maar als na een hele dag reizen blijkt dat het toch méér pijn doet dan normaal laten we het daags nadien nakijken bij de plaatselijke huisartsenpraktijk.  De verpleegkundige van de praktijk neemt ons mee naar het ziekenhuis en vijf minuten later (!) zijn de rx beelden gemaakt van zijn linkervoet en linkerarm. Dit is efficiënt!

Als we terug in de praktijk komen valt meteen het verdict dat er een middenvoetsbeentje gebroken is en dat de breuk verplaatst is. Het is wachten op de orthopedist, die ook naar de praktijk komt (!). Hij ziet dat er eveneens een barstje in de voorarm zit. Daags nadien wordt de voet gegipst en de arm in een stevige steunverband ingepakt.

We beslissen meteen dat dit véél te gevaarlijk is om aan boord te leven. Gelukkig kent onze vriend Ezechiel iemand die een vakantie bungalowtje verhuurt in Las Terrenas, en kunnen we voor een redelijke prijs de wagen van zijn schoonbroer huren. Ezechiel, ook wel Kio genoemd door de intimi, kent overal een oplossing voor.

Ik word tegen wil en dank chauffeur van dienst. Als we na de eerste week een rolstoel te pakken krijgen proberen we wat in de omtrek op verkenning te gaan om de tijd zo goed mogelijk te benutten.

We ontdekken dat er op enkel minuten rijden toegang is tot het prachtige Playa de Coson. Er is hier vlak aan de weg een bar/restaurant waar Bart al snel een vaste plek aan een tafel heeft terwijl ik met Dushi gaan wandelen en/of zwemmen. Hij vindt het helemaal geweldig.

De wegen zijn hier in de Dominicaanse Republiek in redelijk goeie staat. De verkeersregels, daarentegen, zijn ietwat anders dan deze in Europa.  Als er een enkele volle lijn geschilderd staat in het midden van de weg wil dat zeggen dat je langs links of rechts mag worden voorbijgestoken.  Als er een dubbele volle lijn geschilderd is, wil dat ook zeggen dat je mag worden ingehaald langs links of rechts. Een verkeerslicht wat op rood staat wil zeggen dat er mogelijk enkele voertuigen zouden kunnen stoppen. Het kan ook dat de achterliggende voertuigen nog even snel langs links of rechts voorbijgaan, of zelfs langs links voorbij komen om dan rechts in te slaan. Bromfietsen zijn vervoermiddelen die kunnen gebruikt worden door 4 personen tegelijk. Soms draagt de chauffeur een helm, meestal niet. Een achterlicht op een brommer behoort tot de mogelijkheden. Je kan ook alles vervoeren op een brommer. Een volledige spaanplaat, een matras, je kan het zo gek niet bedenken. Kortom : je komt sowieso ogen tekort als je hier rijdt en je kan beter zorgen dat je voor het donker thuis bent.

Tijdens het weekend veranderen de rustige stranden in openlucht dancings. De lokale bevolking houdt wel van wat luide muziek. De muziekinstallaties in/op de auto’s zijn op zijn minst indrukwekkend te noemen.

We rijden een dag richting Nagua, en volgen kilometers lang een zandweg langs de kust. We komen enkele loslopende paarden tegen en ook een kudde koeien ligt op zijn gemak in de schaduw van de kokospalmen.  In de verste verte geen mens te bespeuren, behalve een soldaat die zwaarbewapend op wacht zit aan het militair domein.

Een visser maakt zijn vangst schoon. Deze gaat rechtstreeks in het frituurvet en belandt vandaag nog op iemands bord

Als we denken dat we het toch stilaan allemaal hebben gehad, wordt Bart op zaterdag ochtend wakker met pijn rechts onder zijn ribben. We zijn die dag van plan om naar de boot te gaan, om de watermaker even te laten spoelen, en omdat we een bericht kregen van de mensen van Bandos, een Nederlandse catamaran die we anderhalf jaar geleden in Santa Marta hebben ontmoet. Ik moet ook nog een loodgieterswerkje opknappen, want de pomp van één van de toiletten is komen vast te zitten.

Als we terug aan ons huisje in Las Terrenas komen kan Bart bijna niet meer vooruit. Shit, als we zo de nacht in moeten? We rijden naar de dichtstbijzijnde spoeddienst. Na een echo blijkt dat Bart een ontsteking heeft aan de galblaas. De spoedarts komt ons melden dat ze graag intraveneus antibiotica willen toedienen. Zonder aarzelen beslissen we dat Bart opgenomen wordt.

Zo’n spoeddienst is hier helemaal anders dan in België. Het personeel spreekt elkaar en de patiënten aan met ’Mi amor’.  Tussenin komt de spoedarts met haar gsm bij me zitten : Ze heeft gehoord dat we uit België komen en daar is ze vorig jaar zelf ook geweest. Ze toont me haar vakantiefoto’s en ik mag telkens raden in welke stad ze is geweest. Onze prille vriendschap koelt wel snel terug af als ik, nadat Bart goed geïnstalleerd is in zijn bed, rond 2 uur naar huis vertrek. Blijkbaar is het hier ongezien dat je een zieke alleen laat in een ziekenhuis. Tjah… Gelukkig slaat de antibiotica snel aan en mag ik Bart ’s maandags terug ophalen.

De week daarna hebben we afspraak bij de dokter om het gips te verwijderen. We zien een man toekomen met twee zaagbladen en een schroevendraaier. Groot is onze verbazing als we vaststellen dat dit de arts is, en nog meer als blijkt dat dìt het gereedschap is waarmee hij het gips gaat verwijderen.

We brengen alles in orde zodat Maeva kan worden veilig gesteld voor het orkaanseizoen. Zelf varen is voor Bart geen goed plan, maar gelukkig hebben onze goeie vrienden Karen en Jean Marc voorgesteld om onze boot over te brengen naar Curaçao. Ik en Dushi varen mee, en Bart steekt met het vliegtuig over.

We zijn door omstandigheden uiteindelijk langer dan drie maanden de Dominicaanse Republiek gebleven. Met zijn vriendelijke mensen, overweldigende natuur en goedkoop eten en drinken komt dit land moeiteloos onze reis top-3 te staan!

Het was al 9 december toen we konden beginnen aan het ’programma’ van dit vaarseizoen.

Vanuit Sint-Maarten is het ongeveer 18 uur varen om in de BVI (British Virgin Islands) te komen. We wilden er niet in het donker aankomen, en we waren afhankelijk van de openingsuren van de brug die aan de Franse kant van Sint Maarten maar twee keer per dag open en dicht gaat. Dus vertrokken we rond 16:30 uur.

We hadden een vlotte oversteek, en kwamen rond 8 uur ’s ochtends aan. Ik meldde dat zoals gevraagd aan de dierenarts van de autoriteiten, en we spraken af tegen 9 uur om Dushi’s verblijf op de Virgins legaal te maken.

Helaas hadden we ons van eiland vergist, en zo moesten we snel terug naar de boot om het anker op te halen en zo snel mogelijk naar Road Harbour te varen, waar we rond 12.00 uur aankwamen. Ik verwachtte me aan een fikse uitbrander en een hele hoop moeilijkheden maar gelukkig bleek dokter Deveaux een schat van een man die ons met uitgestoken hand tegemoet kwam om ons hartelijk welkom te heten. Hij ging met Bart mee van het ene bureau naar het andere om in te klaren, en ook het onderzoeken van Dushi deed hij heel terloops. Hij stelde ook voor om ons per mail een gezondheidsattest te bezorgen bij vertrek, zodat we in de USVI zeker geen problemen zouden hebben.

De BVI zijn een prachtig zeilgebied. De eilanden werden door Columbus himself ontdekt in 1493. Na hem werd het ontdekt door alle zeilende Amerikanen. Onvoorstelbaar hoeveel catamarans (en dan vooral charter catamarans) er hier rondvaren!

Dit is geen goedkope bestemming. Een mooring gebruiken kost 35$ per nacht. En gezien de mooringballen vrijwel alle plaats innemen in de ankerbaaien kan je bijna niet anders dan deze te gebruiken.

In de USVI is het iets redelijker qua prijs om te overnachten. Daar betaal je 26$ per nacht. Doe er echter géén boodschappen want alle voedingswaren zijn er belachelijk duur.

Gelukkig konden we de dag voor kerst een grote koningsmakreel vangen.  En besloten we om voor oudejaarsavond verder te varen naar Puerto Rico.

Puerto Rico gaf ons meteen een Zuid-Amerikaanse vibe. Luide muziek, vrolijke en erg vriendelijke mensen.

We brachten de dagen voor oudejaar door op Culebra, een eilandje voor het ’vasteland’ van Puerto Rico. We zagen dat ze een groot podium aan het opzetten waren voor een concert op oudejaar, maar op het moment dat we stilaan klaar waren om te vertrekken naar het centrum begon het zo hard te regenen dat onze goesting alweer over was. Natgeregend tussen een massa volk gaan staan, dat was net een brug te ver, en zo brachten we de overgang naar het nieuwe jaar gezellig aan boor met Dushi, al Netflixend door. Tot vroeg in de ochtend hoorden we vuurwerk. Ze weten alleszins wat feesten is op Culebra!

We zetten onze tocht verder naar het hoofdeiland van Puerto Rico. Een eerste nacht brachten we door in Puerto Patillas.

Daags erna vaarden we dan door naar Salinas. De baai van Salinas is een door mangrovebossen beschutte baai. Zoals verder in Puerto Rico leven hier zeekoeien, beschermde zeedieren. We hadden helaas geen geluk en zagen er enkel eentje van ver, monster van Loch Ness-gewijs zagen we enkele zijn staart enkele keren boven water komen.

We werden hartelijk ontvangen in Salinas. Niet alleen door Fred en Caroline van Mustang Sally die we vorig jaar op Curaçao hadden ontmoet en die inmiddels ook een Beneteau 473 hebben zoals de onze. We werden er ook snel voorgesteld aan een aantal Amerikaanse boot eigenaren (Rita en Lonny van Watoosh en Sue en Mike van Mira) en natuurlijk zagen we er ook onze vriend Ronnie Ramos, wiens dok we mochten gebruiken om onze dinghy te leggen, en die ons allerlei tips en weetjes vertelde over zijn thuisland. Hij is net als de meeste Puerto Ricanen trots op zijn eiland, en toonde zich een perfecte ambassadeur van de Puerto Ricaanse cultuur en vriendelijkheid.

We werden ingewijd in de nationale sport en speelden mee Mexican Train Domino, tijdens een van de middagen die werden afgeloten met een potluck bbq.  Inmiddels hebben we zelf ook een set gekocht en wordt het spel ook aan boord gespeeld.

We huurden een auto en ontdekten de oude wijken van de hoofdstad van Puerto Rico, San Juan. We waren hier niet alleen. Terwijl wij er waren telden we minstens 6 cruise schepen die er aangemeerd lagen. Het oude San Juan is dan ook een aangename plek oom te vertoeven, met zijn kleurrijke gebouwen en ruime straten.

Een andere dag reden we naar de oostkant van het eiland en reden we eerst een stuk langs de kust en daarna de bergen in.

We reden ook naar het nationale park, de enige plek op Amerikaanse grondgebied met tropisch regenwoud en deden er een stuk van één van de uitgestippelde wandelingen.

We hadden het geluk om een oude hacienda te bezoeken, Hacienda Buena Vista, die enerzijds dienst deed als maismaalderij en anderzijds in beperkte mate als koffieplantage. De watermolen die gebruikt werd om mais te malen was nog intact. We bezochten ook het kasteel van de eigenaars van het rum-merk Don Q in Ponce.

We verbleven enkele nachten bij Coffin Island, Isla Caja de Muertos of ook wel, letterlijk vertaald, Doodskist eiland. De lugubere benaming  verwijst naar de vorm van het eiland, dat er inderdaad qua vorm een beetje uitziet als een doodskist. 

We lagen hier samen met een Franse boot, met de typische bretoense naam Avel Mor, waarmee we met de eigenaars ervan bij een biertje al snel kennis maakten.

We vaarden allebei naar Boqueron, aan het uiterste westen van Puerto Rico en wachtten in dit typische vakantieplaatsje op een geschikt moment om over te steken naar de Dominicaanse republiek. Dit weervenster bood zich al snel aan en zo kwamen we op 3 februari aan in Marina Puerto Bahia.